Suốt chiều dài lịch sử, dân tộc Việt Nam đã phải trải qua biết bao cuộc đấu tranh gian khổ để giành và giữ nền độc lập. Trong những năm tháng khốc liệt của hai cuộc chiến tranh vệ quốc, hàng triệu người con ưu tú của đất nước đã không tiếc máu xương, sẵn sàng hiến dâng tuổi thanh xuân, hạnh phúc và cả cuộc đời mình cho Tổ quốc. Nhiều người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường khi tuổi đời còn rất trẻ; nhiều người trở về mang thương tật suốt cuộc đời; biết bao người mẹ mất con, người vợ mất chồng, những đứa trẻ lớn lên trong ký ức về người cha chưa một lần trở về.

        Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), Thư viện tỉnh Hưng Yên trân trọng giới thiệu tới quý bạn đọc một số cuốn sách tiêu biểu như: Tiểu thuyết chiến tranh; những tấm gương người có công với cách mạng; về Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác thương binh, liệt sĩ; về truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa”... Mỗi cuốn sách là một nén tâm nhang dâng lên những người đã hiến trọn đời cho Tổ quốc; đồng thời nhắc nhở mỗi chúng ta biết sống xứng đáng với quá khứ, có trách nhiệm với hiện tại và giữ gìn những giá trị tốt đẹp cho mai sau.

Mở đầu chùm sách được giới thiệu là cuốn tiểu thuyết Mưa Đỏ được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân tái bản năm 2025, sách dày 372 trang, khổ 14x23cm. Đây là tác phẩm tiêu biểu tái hiện cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 - một trong những trận chiến ác liệt nhất trong lịch sử dân tộc. Ngay từ nhan đề "Mưa Đỏ" đã gợi lên hình ảnh những cơn mưa hòa quyện với máu của biết bao chiến sĩ đã anh dũng hy sinh để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

        Tiểu thuyết Mưa Đỏ của Đại tá, nhà văn Chu Lai - người con quê hương Hưng Yên, một trong những cây bút xuất sắc viết về đề tài chiến tranh cách mạng và người lính Việt Nam. Bằng vốn sống của một người lính từng đi qua chiến tranh cùng ngòi bút giàu cảm xúc, nhà văn Chu Lai đã khắc họa chân thực hình ảnh một tiểu đội gồm bảy chiến sĩ với những hoàn cảnh, tính cách và khát vọng khác nhau. Họ có người là sinh viên, kỹ sư, nông dân, công nhân... nhưng đều gặp nhau ở tình yêu Tổ quốc, lòng quả cảm và sự sẵn sàng hiến dâng tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc. Giữa lằn ranh sinh tử, vẻ đẹp của tình đồng chí, đồng đội, tình mẫu tử và tình yêu vẫn tỏa sáng, làm nên giá trị nhân văn sâu sắc của tác phẩm. Mưa Đỏ không chỉ kể về chiến tranh mà còn là bản trường ca về lòng yêu nước, về sự hy sinh thầm lặng của lớp lớp thanh niên Việt Nam. Mỗi trang sách như một nén tâm nhang thành kính tri ân những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống để đất nước hôm nay được hòa bình, thống nhất. Đọc cuốn tiểu thuyết, mỗi chúng ta càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình, biết ơn các thế hệ cha anh và ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

        Nhận thức sâu sắc ý nghĩa thiêng liêng đó, ngay từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt quan tâm đến công tác chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ và người có công. Ngày 27 tháng 7 năm 1947 được chọn là Ngày Thương binh toàn quốc, sau đó chính thức đổi tên thành Ngày Thương binh - Liệt sĩ, tiếp nối đạo lý truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam: luôn biết trân trọng quá khứ, ghi nhớ công lao của những người đã hy sinh vì độc lập, tự do và hạnh phúc của Nhân dân. Tác phẩm "Bác Hồ với thương binh, liệt sĩ" do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phát hành năm 2001, sách dày 213 trang, khổ 13x19cm.

         Cuốn sách gồm hai phần:

        Phần thứ nhất: Giới thiệu những bài nói, bài viết, thư từ, trích dẫn và hình ảnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh với thương binh, liệt sĩ. Cuốn sách giúp người đọc tiếp cận trực tiếp với những văn kiện, lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là những tư liệu góp phần tái hiện sinh động bối cảnh lịch sử, đồng thời phản ánh sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Bác Hồ đối với những người đã có cống hiến hy sinh vì độc lập dân tộc. Qua đó bạn đọc hiểu rõ tư tưởng Hồ Chí Minh được xây dựng từ nền tảng của những đạo lý dân tộc. Các giá trị cốt lõi ấy đã được nâng lên thành một hệ thống quan điểm và các chính sách của Nhà nước trong công tác tri ân với người có công mà đến nay vẫn đang được thực hiện.

         Phần thứ hai: Là hồi ức của một số thương binh và gia đình liệt sĩ đã vinh dự được gặp Bác, được sống trong tình yêu thương vô bờ của Bác. Đó là những hồi ức cảm động của Bác sĩ, Bộ trưởng Bộ Thương binh Vũ Đình Tụng; Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Chiên; Thương binh Hoàng Văn Lượng, Trần Công Nhuận… những thương binh, gia đình có công với cách mạng được Bác gửi thư hoặc trực tiếp thăm hỏi động viên. Mỗi câu chuyện được kể lại đều hiện lên chân thực và cảm động hình ảnh một vị lãnh tụ gần gũi và giàu tình yêu thương. Với thương binh, liệt sĩ và các gia đình có công với cách mạng, Bác kính yêu luôn quan tâm ân cần, sâu sắc, bằng những việc làm cụ thể: từ động viên, khích lệ đến việc Bác thường xuyên gửi quà, gửi tháng lương để ủng hộ quỹ thương binh… Mỗi câu chuyện được kể lại, có những chi tiết rất nhỏ nhưng chứa đựng tình yêu thương vô hạn của Người. Đúng như nhà thơ Tố Hữu đã từng viết: “Bác ơi tim Bác mênh mông thế. Ôm cả non sông, mọi kiếp người”. 

        Sau nhiều năm kể từ ngày xuất bản, cuốn sách "Bác Hồ với thương binh, liệt sĩ" vẫn giữ nguyên giá trị thời sự khi những tư tưởng của Bác vẫn tiếp tục là điểm tựa cho toàn bộ chính sách “Đền ơn đáp nghĩa” của Đảng và Nhà nước. Đối với đông đảo bạn đọc, cuốn sách mang giá trị nhân văn sâu sắc khi khơi dậy lòng biết ơn, sự sẻ chia và ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng. Những câu chuyện trong sách không chỉ giúp người đọc hiểu về lịch sử mà còn truyền cảm hứng để mỗi người biến lòng biết ơn thành những hành động thiết thực trong cuộc sống hằng ngày, góp phần gìn giữ và phát huy truyền thống tốt đẹp "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam. Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công cuộc xây dựng và phát triển, cuốn sách tiếp tục là tài liệu quý phục vụ công tác nghiên cứu, học tập, giáo dục truyền thống cách mạng và bồi dưỡng lý tưởng sống cho thế hệ trẻ.

        Cuốn sách "Những lời dạy của Bác Hồ về công tác thương binh, liệt sĩ", do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản năm 2007, sách dày 130 trang, khổ 13x19cm. Cuốn sách mang đến một góc nhìn toàn diện hơn về tư tưởng, quan điểm và những chỉ dẫn của Người đối với công tác chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng.

        Đây không chỉ là một cuốn sách sưu tầm các bài viết, bài nói, thư, điện và lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn là một tài liệu có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, phản ánh nhất quán tư tưởng nhân văn của Người trong việc xây dựng chính sách đối với người có công. Qua từng trang sách, bạn đọc có thể thấy rõ đối với Bác Hồ, công tác thương binh - liệt sĩ không đơn thuần là nhiệm vụ của riêng một ngành hay một cấp chính quyền, mà là trách nhiệm chung của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân; là biểu hiện sinh động của đạo đức cách mạng và truyền thống nhân nghĩa của dân tộc Việt Nam. Người chỉ thị chọn “Ngày 27-7 là một dịp cho đồng bào ta tỏ lòng hiếu nghĩa, bác ái” đối với thương binh và gia đình liệt sĩ. Người căn dặn việc giúp đỡ thương binh và gia đình liệt sĩ “là một nghĩa vụ của nhân dân”, không nên coi đó là một việc “làm phúc”.

        Điểm nổi bật của tác phẩm là hệ thống hóa những lời dạy của Bác theo từng nội dung, từ việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho thương binh, bệnh binh; quan tâm đến gia đình liệt sĩ; thực hiện tốt chính sách ưu đãi người có công; đến việc giáo dục các thế hệ sau về lòng biết ơn và trách nhiệm tiếp nối truyền thống cách mạng. Đảng, Chính phủ và đồng bào phải tìm mọi cách cho họ có nơi ăn chốn ở yên ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mọi người để họ có thể dần dần “tự lực cánh sinh”. Đọc cuốn sách, bạn đọc không chỉ bắt gặp hình ảnh vị lãnh tụ kính yêu với trái tim giàu lòng nhân ái mà còn thấy được tầm nhìn xa của Người trong việc xây dựng một xã hội biết trân trọng những người đã cống hiến cho đất nước. Những lời căn dặn của Bác luôn ngắn gọn, mộc mạc nhưng chứa đựng giá trị tư tưởng sâu sắc, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa tình cảm, đạo đức và trách nhiệm chính trị.

        Một trong những giá trị nổi bật của cuốn sách là giúp người đọc hiểu rằng lòng biết ơn không chỉ được thể hiện bằng cảm xúc mà phải được cụ thể hóa bằng hành động. Đó là sự quan tâm thường xuyên đối với thương binh, bệnh binh và gia đình liệt sĩ; là việc thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách ưu đãi của Đảng và Nhà nước; là sự sẻ chia của cộng đồng đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

        Đối với đội ngũ cán bộ làm công tác chính sách, cuốn sách là tài liệu tham khảo quý giá, góp phần nâng cao nhận thức về ý nghĩa nhân văn của công tác chăm sóc người có công. Những chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến nay vẫn là nền tảng tư tưởng quan trọng để xây dựng và hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, đồng thời nhắc nhở mỗi cán bộ phải thực hiện nhiệm vụ bằng tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và lòng biết ơn chân thành. Đối với giáo viên, đoàn viên, thanh niên và học sinh, tác phẩm là nguồn tư liệu có giá trị trong giáo dục truyền thống cách mạng, giáo dục đạo đức, lối sống và bồi dưỡng lý tưởng cách mạng. Mỗi lời dạy của Bác là một bài học về lòng yêu nước, về tinh thần nhân ái, về trách nhiệm đối với cộng đồng và về ý thức sống xứng đáng với những hy sinh của các thế hệ cha anh.

        Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức, những lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác thương binh - liệt sĩ vẫn giữ nguyên giá trị thời sự. Việc chăm lo người có công không chỉ góp phần bảo đảm an sinh xã hội mà còn củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, đồng thời lan tỏa những giá trị nhân văn cao đẹp trong đời sống xã hội.

        Từ những tư tưởng, quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác thương binh - liệt sĩ, bạn đọc sẽ có cái nhìn đầy đủ hơn khi tiếp cận cuốn sách "70 năm Đền ơn đáp nghĩa (1947-2017)" - Một công trình tư liệu tổng kết chặng đường gần bảy thập kỷ thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với người có công với cách mạng do Nhà xuất bản Thông tấn Hà Nội xuất bản năm 2017, sách dày 246 trang, khổ 16x24cm. Cuốn sách giúp bạn đọc nhìn lại hành trình hình thành, phát triển của phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", những thành tựu nổi bật trong công tác chăm sóc người có công và những tấm gương thương binh, bệnh binh tiêu biểu đã vượt lên khó khăn, tiếp tục cống hiến cho quê hương, đất nước.

        Khác với những ấn phẩm thiên về hồi ký hay tư liệu lịch sử, cuốn sách mang đến cho bạn đọc cái nhìn toàn diện về sự hình thành và phát triển của hệ thống chính sách ưu đãi người có công, từ những quy định đầu tiên trong thời kỳ kháng chiến đến các chính sách ngày càng hoàn thiện trong thời kỳ đổi mới và hội nhập. Mỗi giai đoạn phát triển của đất nước đều gắn với sự quan tâm sâu sắc dành cho những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Điều đó khẳng định nhất quán quan điểm của Đảng và Nhà nước: tri ân người có công không chỉ là chính sách xã hội mà còn là trách nhiệm chính trị, là đạo lý và lương tâm của dân tộc. Điểm nổi bật của cuốn sách là không chỉ giới thiệu những văn bản, chủ trương, chính sách mà còn phản ánh sinh động hiệu quả của phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" thông qua những việc làm cụ thể như xây dựng nhà tình nghĩa, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng, chăm sóc thương binh, hỗ trợ thân nhân liệt sĩ, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, tu bổ các nghĩa trang liệt sĩ và nhiều hoạt động tri ân có ý nghĩa khác.

        Đặc biệt, cuốn sách dành nhiều trang viết để tôn vinh những thương binh, bệnh binh đã vượt qua đau thương, mất mát, chiến thắng bệnh tật và tiếp tục cống hiến cho xã hội. Họ là những người lính năm xưa, khi trở về đời thường vẫn mang trong mình phẩm chất cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”. Nhiều thương, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và người có công với cách mạng đã trở thành các nhà khoa học, nhà quản lí giỏi, trở thành doanh nhân làm giàu cho chính bản thân và giúp đỡ những người khác như: Anh hùng lao động thời kì đổi mới Lê Văn Kiểm; thương binh Lê Anh Tuấn - người con của đất Quảng Nam anh hùng hay họa sĩ Lê Duy Ứng - vẽ bằng ánh sáng niềm tin…. Những câu chuyện ấy khẳng định rằng giá trị của người có công không chỉ được ghi nhận trong quá khứ mà còn tiếp tục tỏa sáng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hôm nay.

        Để bổ sung tư liệu và khẳng định hiệu quả của công tác “Đền ơn đáp nghĩa”, bạn đọc có thể tìm hiểu cuốn sách "Những xã, phường, thị trấn làm tốt công tác thương binh - liệt sĩ", do Nhà xuất bản Lao động - Xã hội phát hành năm 2006, sách dày 395 trang, khổ 19x27cm. Đây là một tư liệu có giá trị thực tiễn cao khi giới thiệu hàng nghìn địa phương trên cả nước đã thực hiện hiệu quả các tiêu chí về chăm sóc người có công và được công nhận là những đơn vị tiêu biểu trong phong trào "Đền ơn đáp nghĩa".

        Giá trị của cuốn sách trước hết là việc thống kê cụ thể danh sách 9.334 xã, phường, thị trấn đã thực hiện tốt 6 tiêu chuẩn của phong trào thi đua “Xã, phường làm tốt công tác thương binh, liệt sĩ”. Bên cạnh đó, cuốn sách còn ghi lại những mô hình hay, cách làm sáng tạo và những câu chuyện cảm động về sự chung tay của chính quyền, các tổ chức đoàn thể và Nhân dân trong việc chăm lo cho người có công với cách mạng. Cuốn sách sẽ giúp bạn đọc nhận thức sâu sắc rằng: truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” không phải là khẩu hiệu mà đã trở thành hành động cụ thể trong đời sống hàng ngày.

        Hưng Yên là vùng đất giàu truyền thống văn hiến và cách mạng. Trong hai cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, hàng vạn người con Hưng Yên đã lên đường chiến đấu, nhiều người đã anh dũng hy sinh hoặc để lại một phần thân thể nơi chiến trường. Sau ngày đất nước thống nhất, cùng với cả nước, các cấp ủy đảng, chính quyền và Nhân dân trong tỉnh luôn quan tâm thực hiện tốt công tác chăm sóc người có công, xây dựng Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa", phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng, tu bổ nghĩa trang liệt sĩ và tổ chức nhiều hoạt động tri ân thiết thực. Những việc làm ấy đã góp phần gìn giữ và phát huy truyền thống nhân văn tốt đẹp của quê hương Hưng Yên.

        Là trung tâm lưu giữ và lan tỏa tri thức, Thư viện tỉnh Hưng Yên luôn xác định việc tuyên truyền, giới thiệu sách về lịch sử cách mạng và người có công là một nhiệm vụ thường xuyên. Thông qua các bộ sưu tập chuyên đề, không gian trưng bày sách, triển lãm tư liệu, hoạt động giới thiệu sách trực tiếp và trên môi trường số, Thư viện mong muốn lan tỏa văn hóa đọc tới quý độc giả nhằm gìn giữ kí ức lịch sử, bồi đắp truyền thống yêu nước và các đạo lí tốt đẹp của dân tộc, để những giá trị đó sẽ là hành trang tinh thần quý giá cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

        Sách hiện có tại Thư viện tỉnh Hưng Yên, trân trọng kính mời quý độc giả tìm đọc./.

                           Mai Thị Huyền