Ngày 08 tháng 3 là Ngày Quốc tế Phụ nữ, là ngày kỷ niệm cuộc đấu tranh đòi các quyền lợi của phụ nữ và trẻ em trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, 08/3 còn là ngày kỉ niệm cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, hai vị nữ anh hùng đầu tiên của dân tộc đã có công đánh đuổi giặc ngoại xâm, giữ nguyên bờ cõi, giang sơn đất Việt.

         Nhân kỷ niệm 116 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (08/3/1910 - 08/3/2026), với mong muốn truyền cảm hứng, lan tỏa những tấm gương tiêu biểu “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” và nhằm khơi dậy, nâng cao niềm tự hào, ý thức trách nhiệm của thế hệ phụ nữ Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Thư viện tỉnh Hưng Yên trân trọng giới thiệu đến quý bạn đọc một số cuốn sách sau:

         Cuốn sách "Phụ nữ Việt Nam làm theo lời Bác - Chủ tịch Hồ Chí Minh với phụ nữ, phong trào phụ nữ và bình đẳng giới" thuộc "Tủ sách Hồ Chí Minh" được Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam chọn lọc, biên soạn năm 2023. Với 120 trang, khổ giấy 14,5x20,5 cm, cuốn sách tập hợp trích dẫn các bài nói, bài viết của Người theo hướng phổ cập, giản dị, dễ hiểu, đáp ứng rộng rãi nhu cầu học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh của phụ nữ cả nước. Cuốn sách được GS.TS Đinh Xuân Dũng và GS. TS Nguyễn Như Ý biên soạn, gồm 2 phần:

         Phần I: Bác Hồ viết và nói về phụ nữ, phong trào phụ nữ và bình đẳng giới trên các báo Le Paria, Việt Nam độc lập, Cứu quốc, Nhân dân, Thanh niên; sách Hồ Chí Minh toàn tập; báo cáo tại Hội nghị Chính trị đặc biệt; bài nói chuyện tại Đại hội Phụ nữ toàn quốc; lời phát biểu tại Lễ kỉ niệm ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; thư gửi anh chị em lao động toàn quốc, lời căn dặn trong Di chúc của Bác,…Từng lời chỉ dạy, quan tâm của Người đều thể hiện tình cảm yêu mến và đánh giá cao vai trò của người phụ nữ trong xã hội.

         Phần II: Phụ nữ Việt Nam học và làm theo lời Bác. Đáp lại niềm tin tưởng và tình cảm trân quý của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phụ nữ Việt Nam đã không quản ngại khó khăn vất vả, luôn anh dũng chiến đấu, kề vai sát cánh cùng nam giới trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ để đấu tranh giành độc lập cho dân tộc, thống nhất đất nước. Không chỉ trên tiền tuyến mà cả hậu phương, chị em phụ nữ cũng luôn phấn đấu thi đua tăng gia sản xuất, nuôi dạy con ngoan, xây dựng gia đình hạnh phúc.

         Cuốn sách “Rạng rỡ sử xanh Phụ nữ Việt Nam” (Những gương mặt tiêu biểu từ thời đại Hùng Vương tới thời đại Hồ Chí Minh) xuất bản năm 2012 của Nhà xuất bản Dân trí. Sách có độ dày 856 trang, khổ giấy 19x27 cm, do TS Nguyễn Minh San chủ biên.

         Cuốn sách gồm 6 phần:

         Phần một: Người mẹ giống nòi Việt Nam

         Phần hai: Rạng danh nữ Anh hùng văn hóa

         Phần ba: Rạng danh phụ nữ Việt Nam trong lịch sử trung đại

         Phần bốn: Rạng danh phụ nữ Việt Nam trong lịch sử cận đại

         Phần năm: Rạng danh phụ nữ Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh

         Phần sáu: Trang Vàng một số nữ doanh nhân tiêu biểu thời kỳ đổi mới

         Phần phụ lục: Những bài viết về nhiều mặt của tín ngưỡng thờ nữ thần, một số vấn đề liên quan đến phụ nữ nước ta.

         184 gương mặt phụ nữ tiêu biểu được giới thiệu trong cuốn sách là những bà thái hậu, hoàng hậu, vương phi, công chúa, chính khách, tướng lĩnh, trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân,... Tuy thuộc các giai tầng xã hội, ngành nghề khác nhau nhưng họ đều thể hiện đức hạnh, tài năng và có nhiều công lao đối với nước, với dân, được nhân dân tôn vinh. Trong số những phụ nữ Việt Nam điển hình ấy, có nhiều người đã hóa thân vào sông núi, là tiên trong nữ giới, được nhân dân tôn phong là Quốc Mẫu, Phật Bà Quan Âm, Thánh Mẫu, Thượng Đẳng Tối Linh Thần ngày đêm phù trợ đất nước, giúp cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Trong thời đại Hồ Chí Minh, kế tục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, nhiều nữ anh hùng đã được nhân dân ngưỡng vọng, tri ân, lập đền thờ riêng nhằm thể hiện tấm lòng tôn kính, như bà Nguyễn Thị Định - Vị nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Việc thờ phụng các Bà không chỉ thể hiện đạo lý từ ngàn đời xưa mà còn bảo lưu nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc ta.

         Nhân kỷ niệm 1.970 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng mùa xuân Canh Tý (năm 40) và Lễ hội đền Huyền Trân năm 2010, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Thừa Thiên Huế xuất bản cuốn sách “Phụ nữ Việt Nam trong di sản văn hóa dân tộc”, gồm 428 trang, in trên khổ giấy 14,5x20,5 cm.

         Tác phẩm gồm 25 bài phát biểu, bài viết và tham luận của các nhà nghiên cứu, nhà khoa học được tuyển chọn tại Hội thảo khoa học cùng tên tổ chức tại Huế tháng 2 năm 2010. Nội dung trong cuốn sách đã đánh giá vị trí, vai trò của người phụ nữ Việt Nam trong lịch sử, khẳng định những giá trị lớn lao mà họ đã góp phần tạo dựng nên di sản văn hóa dân tộc.

         Những gương mặt phụ nữ Việt Nam qua các thời kỳ: Đó là hình ảnh Hai Bà Trưng cưỡi voi xung trận, dẫn đầu đoàn quân với khí phách hào hùng, đánh tan quân Hán, giành độc lập cho dân tộc; là hình ảnh người phụ nữ yêu nước, tinh thần hi sinh cao cả vì dân tộc của Huyền Trân công chúa góp phần mở mang bờ cõi nước Đại Việt cách đây hơn 700 năm; sự xuất hiện của Đô đốc Bùi Thị Xuân vào thế kỷ XVIII, chỉ huy 2.000 nữ nghĩa quân và 300 voi chiến đánh Nam dẹp Bắc oanh liệt, làm cho quân Thanh dưới triều Càn Long phải chịu thất bại thảm hại; hình ảnh kiên cường của 11 cô gái sông Hương trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968…

         Cuốn sách cũng tập trung mô tả về đời sống cung đình của phụ nữ quý tộc Đại Việt qua di vật khảo cổ học Thăng Long; sáng tác tiêu biểu của các nữ tác giả thời phong kiến với cái nhìn nhân ái về vũ trụ, con người và cuộc đời; giải mã nhiều vấn đề về văn hóa tâm linh, tục thờ nữ thần, thủy thần, tín ngưỡng thờ Bà Cô,…

         “Huyền thoại mẹ”, tập truyện ký nặng chữ, nặng ý, nặng tình với dân với nước của gia đình các mẹ Việt Nam anh hùng, được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân giới thiệu tới bạn đọc năm 1997, gồm 184 trang, khổ giấy 13x19 cm.

         18 câu chuyện trong cuốn sách là biết bao tấm gương tiêu biểu, sáng ngời tinh thần yêu nước của gia đình các mẹ được lịch sử đảng bộ địa phương trân trọng ghi nhận. Một trong những điển hình tiêu biểu ấy là: bà mẹ Mai Diêm anh hùng, Lê Thị Chí, niềm tự hào khôn tả của quê hương Thái Thụy - Thái Bình, có chồng và ba con trai đã hy sinh cho Tổ quốc. Gia đình mẹ đã xây bức hồi kép và đào hầm bí mật để che giấu, ngụy trang cho bộ đội qua các trận càn quét truy đuổi của giặc.

         Đầu thế kỷ XX, nơi phố huyện Quỳnh Côi - Thái Bình, ngôi nhà của cụ Hạng là một trong những cơ sở cách mạng để các đồng chí bộ đội quân báo lui về họp bàn trước những trận bứt cứ điểm. Cụ Thu, chín tháng tù đầy, qua mấy đồn bốt, bao đòn roi và lao động khổ sai, cụ vẫn lặng lẽ chịu đựng, kiên quyết không khai ra vị trí ba người con của mình đang hoạt động cách mạng. Cụ Khỉnh, cụ Lai vận chuyển tài liệu, truyền đơn và thuốc men cho cách mạng trong những phiên chợ huyện.

         Mẹ Áo - Bà mẹ Anh hùng bên dòng sông Luộc, là người duy nhất có năm người con là liệt sĩ ở tỉnh Hải Hưng. Niềm vinh dự đặc biệt và đau đớn thay đó cũng là mất mát vô cùng lớn lao. Thời Pháp năm 1949 - 1953, căn nhà bé nhỏ, ọp ẹp ven sông Luộc ngày xưa của mẹ chính là trạm đường dây thông tin liên lạc của quân khu Ba, có ba chiếc hầm bí mật để cất giấu tài liệu nuôi dưỡng cán bộ. Từng ở trong tổ nuôi quân của Hội mẹ chiến sĩ xã, mẹ Áo đã ủng hộ 200kg gạo nuôi quân, vận động quyên góp 200 cây tre làm hầm chữ A, lán trại cho bộ đội, cho gia đình bị tai nạn trong chiến tranh.

         Và còn rất nhiều những người mẹ khác như: mẹ Bích ở Quảng Ninh, mẹ Dịu ở Hà Nam, mẹ Hiến, mẹ Chuột, mẹ Toàn ở Hà Nội, má Ruộng ở Bình Định, mẹ Vin ở Nam Định, má Tám ở Sóc Trăng, mế Lành ở Tuyên Quang, … những bà mẹ đã lặng lẽ hiến dâng mỗi giọt máu của mình cho cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước.

         “Chân dung Mẹ = The portraint of mother”, cuốn sách ảnh song ngữ Việt - Anh của Đại tá, Nhà báo, Nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành năm 1997. Với 96 trang, khổ giấy 19x21 cm, tác giả đã tạo nên cuộc họp mặt chân dung các bà mẹ ở khắp mọi miền đất nước với chúng ta.

         Mỗi bức ảnh, mỗi bà mẹ, một tâm trạng, một cuộc đời được khắc họa qua từng tác phẩm thật bình dị, chân thực và đầy xúc cảm. Đó là hình ảnh ánh nhìn đăm đắm về phía Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh của một bà mẹ từ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu ra Hà Nội trong đoàn các “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” được Nhà nước phong tặng năm 1995; là ánh mắt đau đáu dõi theo đoàn quân diễu duyệt qua quảng trường như thể tìm hai con liệt sĩ của mẹ Trần Thị Truật ở Hà Tĩnh; là cử chỉ chiều chuộng yêu thương của bà mẹ ngoại thành tự nguyện chăm sóc những chiến sĩ bị đau yếu ở Viện Quân y 108; là niềm tự hào khi được đất nước tôn vinh của hai bà mẹ ở Tuyên Quang; là ánh lên đôi mắt kiên cường của mẹ Nguyễn Thị Hòa ở huyện Khoái Châu, Hưng Yên, người đã dũng cảm hoạt động địch vận trong vùng tạm chiếm, cùng đồng đội góp phần giải phóng quê hương; là hình ảnh hạnh phúc bình dị cùng gia đình của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Chiên trong cuộc sống đời thường tại quê nhà Kiến Xương, Thái Bình;… Sự cống hiến, hy sinh cao cả của các mẹ luôn trường tồn cùng dân tộc, nhắc nhở thế hệ mai sau luôn trân quý giá trị của độc lập, tự do, hòa bình, ấm no và hạnh phúc.

         Mỗi tác phẩm vinh danh thực sự là một công trình văn hóa đẹp, ý nghĩa, ghi dấu lịch sử vẻ vang và rất tự hào của phụ nữ Việt Nam, xứng đáng với tám chữ vàng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành tặng vào ngày 08/3/1965: “Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang”.

          Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

Nguyễn Thị Khuyên